Poznański Czerwiec

Niewątpliwie jedną z najważniejszych przyczyn wszelkich PRL-owskich demonstracji był zawsze ucisk totalitarnej władzy komunistycznej na społeczeństwie, któremu państwo nie zapewniało żadnych praw.

Podobnie było zresztą w przypadku poznańskiego Powstania Czerwcowego z 1956 roku. Niezadowolenie robotników i pozostałej ludności miasta narastało tutaj już od ponad roku. Wydarzenia z 28 czerwca 1956 roku poprzedziły liczne skargi i pretensje pracowników Zakładów Przemysłu Metalowego imienia Hipolita Cegielskiego. Robotnicy skarżyli się na niesłusznie pobierane przez okres trzech lat podatki od tych, którzy więcej zarabiali. Przodownicy pracy i pracownicy akordowi pozbawili w taki sposób kilka tysięcy pomniejszych robotników ponad 10 milionów złotych.

Oczywiście, jak to często już się w historii zdarzało, organy decyzyjne, czyli kierownictwo i dyrekcja zakładów nie mogła w żaden sposób sprostać pracowniczym wymaganiom. Próbowano jednakże uzyskać pewne poparcie, chociażby z Ministerstwa Przemysłu Maszynowego czy Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, jednakże wszelkie listy i petycje pozostały bez odpowiedzi, nie przynosząc żadnego rezultatu.

Ostatecznie, zdecydowano się na wysłanie do Warszawy przedstawicieli załogi Zakładów Cegielskiego. Siedemnastu delegatów udało się więc 26 czerwca do siedziby Centralnej Rady Związków Zawodowych. Mimo bardzo napiętej atmosfery i wszelkich trudności, jakie spotkały delegatów podczas dyskusji i spotkań z władzami, udało się dojść do pewnych wniosków i pożądanych decyzji.

Jednakże, przybyły 28 czerwca do poznańskich zakładów minister Przemysłu Maszynowego wycofał się z wcześniej podjętych postanowień. Co prawda, jego przyjazd do Poznania początkowo miał wiązać się z dalszymi negocjacjami, jednakże robotnicy poczuli się, zresztą bardzo słusznie, znieważeni. Dlatego też, bezpośrednim sygnałem do ogólnomiejskiego strajku okazały się poprzedzające wydarzenia w innych, poznańskich zakładach pracy, gdzie robotnicy manifestowali już od środy, 27 czerwca. Stracili bowiem na wskutek podwyższenia planu pracy czerwcową premię, stanowiącą około 25-30% ich zarobków.