Posts Tagged ‘historia Poznania’
Muzeum Powstania Czerwcowego 1956
Dla upamiętnienia historycznych wydarzeń z 28 czerwca 1956 roku, w Poznaniu powstało Muzeum Powstania Czerwcowego.
4 października 2007, na poznańskim Zamku otwarto uroczyście Muzeum, mające upamiętniać uczestników wielkopolskiej rewolty z 1956 roku, która, dzięki swoim długofalowym konsekwencjom doprowadziła finalnie do transformacji ustrojowej w komunistycznej wówczas Polsce.
Poznańskie Muzeum powstało z myślą o upamiętnieniu ofiar i bojowników tutejszej rewolty, lecz nie tylko. Równie ważnym celem instytucji jest również uświadomienie młodym Polakom wartości, jakimi kierowali się poznańscy robotnicy w starciu z totalitarnym systemem politycznym. Będąc nawet przejazdem w Poznaniu warto więc zajrzeć na ulicę Świętego Marcina, by na własne oczy ujrzeć wszelkie pamiątki, fotografie i dokumenty, jakie udało się zebrać mieszkańcom Poznania, celem utrwalenia historii i rozbudzania uczuć patriotycznych wśród współcześnie wolnych Polaków.
Muzeum Powstania Czerwcowego proponuje odwiedzającym zapoznanie się z wyglądem typowych mieszkań mieszczańskich z połowy XX wieku. Zwiedzający znajdą tutaj więc typowe sprzęty i elementy domowego wyposażenia oraz różnego rodzaju pamiątki po przodkach, niejednokrotnie biorących udział w polskich powstaniach narodowych.
Tutejsza stała ekspozycja obejmuje również szereg czarno-białych fotografii. Część z nich pochodzi jeszcze z czasu wojny, kiedy to, w 1945 roku Poznaniacy z radością i wiwatowaniem witali wkraczającą do miasta Armię Czerwoną. Nie wiedzieli jeszcze wtedy, co wydarzy się na ulicach Poznania 11 lat później, 28 czerwca 1956 roku.
Fotografie z lat 50. są doskonałym świadectwem zaangażowania Poznaniaków w ruch narodowowyzwoleńczy. Inspiracją do wzrostu społecznej świadomości był przecież niewątpliwie pamiętny, czerwcowy strajk robotników z Zakładów Hipolita Cegielskiego, którzy pragnęli jedynie sprawiedliwości i godnej płacy. W dalszej perspektywie okazało się, iż mieszkańcy Poznania poczynili pierwsze kroki na drodze przewrotu politycznego i październikowej odwilży, zwiastującej zmiany w komunistycznej dotąd Polsce.
Zabytki w Poznaniu
Historyczna stolica Wielkopolski, Poznań, to miasto wspaniałych zabytków, świadczących o niezwykle barwnej historii tego zakątka północno-zachodniej Polski.
Wybierając się na wycieczkę do wielkopolskiego Poznania należałoby znaleźć sporo czasu, by zwiedzić i obejrzeć chociaż połowę tutejszych zabytków. Wiele z nich jest przecież świadectwem wszelkich wydarzeń historycznych, które miały tutaj miejsce już od początków X wieku. Ze względu na dosyć strategiczne położenie miasta, znajdują się tutaj budynki o różnym przeznaczeniu, jak i konstrukcje inspirowane wielokulturowością mieszkańców Poznania.
Do najpiękniejszych i najpopularniejszych wśród międzynarodowych turystów przybywających do Wielkopolski zabytków Poznania zaliczyć należy przede wszystkim:
- Katedrę pw. świętych Piotra i Pawła przy ul. Mieszka I
- Kościół parafialny pw. świętego Wojciecha z XV wieku, wraz z dobudowaną w około sto lat później drewnianą dzwonnicą
- pozostałości średniowiecznych murów obronnych, datowanych na XIII-XV wiek; kompleks ten zawiera między innymi 2 baszty oraz podziemne pozostałości po bramie garbarskiej
- fortyfikacje Twierdzy Poznań, na które składa się aż 18 fortów, które powstały w latach 1876-1896
- Stary Rynek wraz z zabytkowym Ratuszem z XVI wieku
- cesarski pałac “Nowy Zamek”, wybudowany w pierwszej połowie XX wieku, w którym obecnie mieści się Centrum Kultury
- zamek Przemysła, pamiętający osadnictwo Piastów w tym regionie
- XIX-wieczny Teatr Polski
- Bibliotekę Raczyńskich, wzniesioną w latach 1822-1829
- gmach Pruskiej Komisji Kolonizacyjnej, gdzie obecnie mieści się Collegium Maius Akademii Medycznej
- współczesne Collegium Chemicum, czyli zabytkowy “Pałac Rządowy” z lat 20. XX wieku
Oprócz wymienionych wyżej zabytków, turyści chętnie fotografują również miejskie kompleksy willowe, datowane na okres secesji i kolonializmu. W mieście znajduje się również mnóstwo zabytkowych, pięknie wykończonych kamieniczek, w których mieszczą się wszelkiego rodzaju oficyny i sklepiki, a także prywatne mieszkania.
Przyczyny strajków w okresie PRL-u
Niewątpliwie jedną z najważniejszych przyczyn wszelkich PRL-owskich demonstracji był zawsze ucisk totalitarnej władzy komunistycznej na społeczeństwie, któremu państwo nie zapewniało żadnych praw.
Podobnie było zresztą w przypadku poznańskiego Powstania Czerwcowego z 1956 roku. Niezadowolenie robotników i pozostałej ludności miasta narastało tutaj już od ponad roku. Wydarzenia z 28 czerwca 1956 roku poprzedziły liczne skargi i pretensje pracowników Zakładów Przemysłu Metalowego imienia Hipolita Cegielskiego. Robotnicy skarżyli się na niesłusznie pobierane przez okres trzech lat podatki od tych, którzy więcej zarabiali. Przodownicy pracy i pracownicy akordowi pozbawili w taki sposób kilka tysięcy pomniejszych robotników ponad 10 milionów złotych.
Oczywiście, jak to często już się w historii zdarzało, organy decyzyjne, czyli kierownictwo i dyrekcja zakładów nie mogła w żaden sposób sprostać pracowniczym wymaganiom. Próbowano jednakże uzyskać pewne poparcie, chociażby z Ministerstwa Przemysłu Maszynowego czy Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, jednakże wszelkie listy i petycje pozostały bez odpowiedzi, nie przynosząc żadnego rezultatu.
Ostatecznie, zdecydowano się na wysłanie do Warszawy przedstawicieli załogi Zakładów Cegielskiego. Siedemnastu delegatów udało się więc 26 czerwca do siedziby Centralnej Rady Związków Zawodowych. Mimo bardzo napiętej atmosfery i wszelkich trudności, jakie spotkały delegatów podczas dyskusji i spotkań z władzami, udało się dojść do pewnych wniosków i pożądanych decyzji.
Jednakże, przybyły 28 czerwca do poznańskich zakładów minister Przemysłu Maszynowego wycofał się z wcześniej podjętych postanowień. Co prawda, jego przyjazd do Poznania początkowo miał wiązać się z dalszymi negocjacjami, jednakże robotnicy poczuli się, zresztą bardzo słusznie, znieważeni. Dlatego też, bezpośrednim sygnałem do ogólnomiejskiego strajku okazały się poprzedzające wydarzenia w innych, poznańskich zakładach pracy, gdzie robotnicy manifestowali już od środy, 27 czerwca. Stracili bowiem na wskutek podwyższenia planu pracy czerwcową premię, stanowiącą około 25-30% ich zarobków.
Przebieg zamieszek na ulicach Poznania
Poznańskie wydarzenia związane z Czerwcem 1965 przebiegały w dwóch etapach. Wszystko zaczęło się 28 czerwca we wczesnych godzinach porannych.
Około godziny 6:00 robotnicy pracujący w największych zakładach Poznania rozpoczęli strajk. Po około 4 godzinach wyszli na ulice w pochodzie, który samoczynnie przekształcił się w manifestację całego poznańskiego społeczeństwa. Blisko 100 tysięcy mieszkańców miasta spotkało się pod Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, gdzie domagali się obniżenia cen i podwyższenia płac.
Kierownictwo Wojewódzkiego Urzędu d/s Bezpieczeństwa Publicznego żądało wyprowadzenia czołgów przeciwko strajkującym, jednakże gen. Kazimierz Witaszewski powstrzymywał się od wydania decyzji w tej sprawie. Jednakże o wykorzystaniu oddziałów Ludowego Wojska Polskiego przesądziły rozporządzenia Biura Politycznego KC PZPR, obradującego w tym dniu od godziny 10:00 rano. Pacyfikacja miasta miała odbywać się pod nadzorem grupy operacyjnej, powołanej przez gen. Stanisława Popławskiego, Wiceministra Obrony Narodowej. Rozkaz do użycia broni przeciwko uczestnikom demonstracji padł z ust gen. Jerzego Bordziłowskiego, będącego komendantem Poznańskiej Szkoły Pancernej.
W tym czasie część manifestujących wdarła się do miejskiego więzienia, skąd wypuściła 257 więźniów. Inni uczestnicy Powstania w tym czasie niszczyli już więzienne akta skazańców i przystępowali do opanowania budynków sądu i przyległej prokuratury. Druga grupa demonstrantów skierowała się w stronę gmachu Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, gdzie około godziny 10:40 padły pierwsze strzały w kierunku tłumu.
Zamieszki trwały w Poznaniu przez cały dzień; wieczorem wypuszczono również więźniów politycznych obozu NKWD w Mrowinie. Zarówno w ciągu dnia jak i w nocy trwała nieustanna wymiana ognia pomiędzy obiema stronami. Pacyfikacja miasta trwała do 30 czerwca. Podczas zamieszek zginęło około 70 osób, ponad 650 zostało rannych, wielu także trafiło do więzień. Brutalne traktowanie aresztowanych miało na celu udowodnić, iż za manifestacją stali prowokatorzy z opozycyjnych względem ówczesnych władz przedstawiciele obcej agentury.
Historyczny czerwiec 56′
Poznański czerwiec 1956. To zwyczajowe określenie pierwszego w PRLu strajku generalnego niezaprzeczalnie przeszło do historii polski jako bunt przeciwko narzuconemu systemowi.
Demonstracje i zamieszki rozpoczęły się w Poznaniu 28 czerwca 1956 roku, pacyfikacja uczestników przeciągnęła się do następnego dnia. W efekcie tychże wydarzeń zginęło około 70 osób, wielu zostało rannych, około 700 demonstrantów aresztowano. Nie ulega jednak wątpliwości, że wydarzenia które wstrząsnęły wtedy miastem, przyczyniły się do rozbudzenia w społeczeństwie uczuć patriotycznych i rzec by można, niepodległościowych.
Z myślą o ponownym rozbudzeniu społecznej świadomości powstała niniejsza strona. Ma przybliżyć historię Czerwca 56′ – zarówno przyczyny jak i skutki ówczesnych wydarzeń. Nie sposób przecież nie uwzględnić w obiektywnej ocenie dni poprzedzających 28 czerwca, jak również tego, co działo się po zakończeniu Powstania. Nie przejdą tutaj bez echa również uczestnicy poznańskich demonstracji, zarówno ci, których nazwiska prawdopodobnie są wielu znane, jak i tych, o których słuch zaginął. Z podobnego przecież powodu powstało poznańskie Muzeum Powstania Czerwcowego 1956, aby nie pozwolić młodym pokoleniom zapomnieć o trudnych i często bolesnych czasach, kiedy Polska była zależna od władz komunistycznych.
Jednakże historia Polski walczącej o dziejową sprawiedliwość i szacunek dla narodu, to nie tylko wydarzenia poznańskie. Fakt, miasto to posiada piękną historię, o czym świadczą chociażby tutejsze zabytki, jednakże równie istotnymi jak zamieszki z Czerwca 56′ są także inne demonstracje. Zdarzeniami o podobnej randze historycznej i patriotycznej są przecież wydarzenia marcowe z 1968 roku i październikowe, zwiastujące przełom polityczny w Polsce, czyli zwyczajową “odwilż”.
Witryna ta powstała więc po to, by przyczynić się do poszerzenia wiedzy z zakresu stosunkowo najnowszej i kto wie, być może najważniejszej historii Polski. Za jej pośrednictwem pragniemy przekazać obiektywne fakty pod weryfikację Czytelników, aby samodzielnie mogli wysnuć wnioski co do słuszności racji obu stron i docenić narodowowyzwoleńczą walkę o współczesną, wolną i nieustannie rozwijającą się Polskę.
