Posts Tagged ‘odwilż październikowa’
Wydarzenia marcowe
Kilka lat po wydarzeniach czerwcowych w Poznaniu, doszło do kolejnego kryzysu politycznego, tym razem w marcu, w dniach od 8 do 23, 1968 roku.
Kryzys ten wywołały studenckie demonstracje w największych miastach kraju – w Warszawie, Krakowie, Gdańsku oraz Poznaniu. Wystąpienia te, podobnie jak wszystkie poprzedzające akcje antyreżimowe, zostały brutalnie stłumione przez oddziały Milicji Obywatelskiej.
Październikowa odwilż z 1956 roku przyniosła społeczeństwu nadzieję na zmiany w sytuacji politycznej i gospodarczej. Jednakże obiecywane przez władzę ułatwienia i reformy okazały się fikcją, będącą jedynie strategią nowego rządu, nadal sympatyzującego z komunistami.
Zamiast zniesienia cenzury, polskie społeczeństwo doczekało się zaostrzenia restrykcji i rozbudowania brutalnego aparatu policyjnego, tłumiącego wszelkie przejawy oporu. Wznowiono również program polityki antykościelnej, czego najlepszym przykładem może być fakt usunięcia ze szkól lekcji religii katolickiej.
Coraz bardziej napięta sytuacja zmusiła w efekcie władze Związku Radzieckiego do podjęcia dyrektyw dla Komitetu Centralnego, nakazujących podjęcie wszelkich działań zmierzających do wyeliminowania jakichkolwiek demonstracji i manifestacji przeciwko władzom komunistycznym. Sytuacji nie poprawiały wiadomości docierające do Polski, na temat wybuchu w 1967 roku wojny izraelsko-arabskiej. W efekcie tychże wydarzeń jeszcze bardziej zaostrzyły się w kraju nastroje antysemickie. Doprowadziło to do swego rodzaju nagonki na obywateli żydowskiego pochodzenia, których masowo zwalniano z pracy, pozbawiano zajmowanych stanowisk i usuwano ze szkół lub uczelni.
Na domiar złego, czarę goryczy przelały rozgrywające się w ówczesnej Czechosłowacji wydarzenia, związane bezpośrednio z dojściem do władzy Aleksandra Dubczeka. Jego polityka, zapoczątkowana w pierwszych miesiącach 1968 roku doprowadziła do słynnej “praskiej wiosny”, podczas której usiłowano wprowadzić pewną dozę liberalizmu do komunistycznego systemu, panującego niepodzielnie w tym kraju.
Po wydarzeniach czerwca 56′
Wydarzenia poznańskiego strajku z czerwca 1956 roku nie przeszły bez konsekwencji dla późniejszej historii Polski i samego miasta.
Rewolta odbiła się przecież głośnym echem, zarówno w kraju jak i na całym świecie. Przyczyną strajków, zapoczątkowanych w Zakładach Cegielskiego w Poznaniu była ekonomiczna niestałość i słabość komunistycznego systemu gospodarczego i politycznego. Krwawe stłumione demonstracje i zamieszki rozgrywające się końcem czerwca na poznańskich ulicach okazały się niemałym szokiem tak samo dla władz państwowych, jak i samych mieszkańców i robotników.
Nie można nie zauważyć faktu, iż poznańskie wydarzenia z 1956 stały się siłą sprawdzą i napędem stopniowej demokratyzacji kraju. Dzięki temu, co działo się w czerwcu, społeczeństwo mogło dojrzeć po późniejszych, październikowych wydarzeń, które w efekcie doprowadziły do tak zwanej odwilży politycznej.
Przebieg powstania czerwcowego okazał się brzemiennym w skutki dla ówczesnej władzy, bowiem podważył fundamenty komunistycznej polityki i gospodarki wewnętrznej. Coraz bardziej świadome swojej siły masy cywilnej ludności powoli zaczęły dojrzewać do podejmowania świadomych, odpowiedzialnych decyzji, mających na celu wyzwolenie Polski spod jarzma totalitarnego ustroju, który nie znosiła żadnego przejawu niezadowolenia, o sprzeciwie nie wspominając.
Na wskutek robotniczych demonstracji w Wielkopolsce, patria zmuszona była do rezygnacji z części ideologicznych postulatów. Skupiła się tym samym na realizacji planów politycznych, wybierając na sekretarza Komitetu Centralnego PZPR Władysława Gomułkę, komunistycznego więźnia stalinowskiego.
Czerwiec 56′ doprowadził w efekcie do zaistnienia pewnego, skromnego jeszcze, choć już widocznego kulturalnego pluralizmu. W zakresie życia społecznego najważniejszymi zmianami było niewątpliwie poszerzenie swobody w nauce i prywatyzacja rolnictwa. Na mocy Dekretu Rady Państwa poszerzono również zakres uprawnień dla duchowieństwa katolickiego, zwolniono też kardynała Stefana Wyszyńskiego z internowania.
Historyczny czerwiec 56′
Poznański czerwiec 1956. To zwyczajowe określenie pierwszego w PRLu strajku generalnego niezaprzeczalnie przeszło do historii polski jako bunt przeciwko narzuconemu systemowi.
Demonstracje i zamieszki rozpoczęły się w Poznaniu 28 czerwca 1956 roku, pacyfikacja uczestników przeciągnęła się do następnego dnia. W efekcie tychże wydarzeń zginęło około 70 osób, wielu zostało rannych, około 700 demonstrantów aresztowano. Nie ulega jednak wątpliwości, że wydarzenia które wstrząsnęły wtedy miastem, przyczyniły się do rozbudzenia w społeczeństwie uczuć patriotycznych i rzec by można, niepodległościowych.
Z myślą o ponownym rozbudzeniu społecznej świadomości powstała niniejsza strona. Ma przybliżyć historię Czerwca 56′ – zarówno przyczyny jak i skutki ówczesnych wydarzeń. Nie sposób przecież nie uwzględnić w obiektywnej ocenie dni poprzedzających 28 czerwca, jak również tego, co działo się po zakończeniu Powstania. Nie przejdą tutaj bez echa również uczestnicy poznańskich demonstracji, zarówno ci, których nazwiska prawdopodobnie są wielu znane, jak i tych, o których słuch zaginął. Z podobnego przecież powodu powstało poznańskie Muzeum Powstania Czerwcowego 1956, aby nie pozwolić młodym pokoleniom zapomnieć o trudnych i często bolesnych czasach, kiedy Polska była zależna od władz komunistycznych.
Jednakże historia Polski walczącej o dziejową sprawiedliwość i szacunek dla narodu, to nie tylko wydarzenia poznańskie. Fakt, miasto to posiada piękną historię, o czym świadczą chociażby tutejsze zabytki, jednakże równie istotnymi jak zamieszki z Czerwca 56′ są także inne demonstracje. Zdarzeniami o podobnej randze historycznej i patriotycznej są przecież wydarzenia marcowe z 1968 roku i październikowe, zwiastujące przełom polityczny w Polsce, czyli zwyczajową “odwilż”.
Witryna ta powstała więc po to, by przyczynić się do poszerzenia wiedzy z zakresu stosunkowo najnowszej i kto wie, być może najważniejszej historii Polski. Za jej pośrednictwem pragniemy przekazać obiektywne fakty pod weryfikację Czytelników, aby samodzielnie mogli wysnuć wnioski co do słuszności racji obu stron i docenić narodowowyzwoleńczą walkę o współczesną, wolną i nieustannie rozwijającą się Polskę.
