Poznański Czerwiec

Kilka lat po wydarzeniach czerwcowych w Poznaniu, doszło do kolejnego kryzysu politycznego, tym razem w marcu, w dniach od 8 do 23, 1968 roku.

Kryzys ten wywołały studenckie demonstracje w największych miastach kraju – w Warszawie, Krakowie, Gdańsku oraz Poznaniu. Wystąpienia te, podobnie jak wszystkie poprzedzające akcje antyreżimowe, zostały brutalnie stłumione przez oddziały Milicji Obywatelskiej.

Październikowa odwilż z 1956 roku przyniosła społeczeństwu nadzieję na zmiany w sytuacji politycznej i gospodarczej. Jednakże obiecywane przez władzę ułatwienia i reformy okazały się fikcją, będącą jedynie strategią nowego rządu, nadal sympatyzującego z komunistami.

Zamiast zniesienia cenzury, polskie społeczeństwo doczekało się zaostrzenia restrykcji i rozbudowania brutalnego aparatu policyjnego, tłumiącego wszelkie przejawy oporu. Wznowiono również program polityki antykościelnej, czego najlepszym przykładem może być fakt usunięcia ze szkól lekcji religii katolickiej.

Coraz bardziej napięta sytuacja zmusiła w efekcie władze Związku Radzieckiego do podjęcia dyrektyw dla Komitetu Centralnego, nakazujących podjęcie wszelkich działań zmierzających do wyeliminowania jakichkolwiek demonstracji i manifestacji przeciwko władzom komunistycznym. Sytuacji nie poprawiały wiadomości docierające do Polski, na temat wybuchu w 1967 roku wojny izraelsko-arabskiej. W efekcie tychże wydarzeń jeszcze bardziej zaostrzyły się w kraju nastroje antysemickie. Doprowadziło to do swego rodzaju nagonki na obywateli żydowskiego pochodzenia, których masowo zwalniano z pracy, pozbawiano zajmowanych stanowisk i usuwano ze szkół lub uczelni.

Na domiar złego, czarę goryczy przelały rozgrywające się w ówczesnej Czechosłowacji wydarzenia, związane bezpośrednio z dojściem do władzy Aleksandra Dubczeka. Jego polityka, zapoczątkowana w pierwszych miesiącach 1968 roku doprowadziła do słynnej “praskiej wiosny”, podczas której usiłowano wprowadzić pewną dozę liberalizmu do komunistycznego systemu, panującego niepodzielnie w tym kraju.